De perceptieoorlog omgedraaid: plots is er sprake van 'de as N-VA-PS', die Michel II wil doen struikelen

Bestaat er zoiets als de "as N-VA/PS"? Als je de MR van premier Charles Michel (MR) mag geloven wel. Want daar duwen de Franstalige liberalen tegenwoordig op: dat het de Franstalige socialisten van Elio Di Rupo (PS) zijn, die samenspannen met de Vlaams-nationalisten van Bart De Wever (N-VA), om de regering voetje te lichten. 

Haalt de regering Michel II het nieuwe jaar? Volgende week in de Kamer komt er duidelijkheid. Want dan komt de kat op de koord. De vraag is alleen hoe.

De regering gaat zijn eigen ondergang zelf niet organiseren. Een vertrouwensstemming komt er niet: de premier zal niet die vernedering ondergaan. Dan zou Michel zelf bij de 98 leden van de oppositie moeten bedelen om steun die er nooit komt. Ondanks dus de oproep van de voltallige oppositie in het parlement om dat nét wel te doen.

De regering mikt duidelijk op de begroting: die willen ze graag gestemd krijgen. En daarbij richtten ze zich tot de N-VA. Want die heeft de begroting tot vorige week goedgekeurd, in de commissies. Nu plenair dan toch tegenstemmen en zo "sociaal-economisch het land in moeilijkheden brengen", gaat de N-VA dat doen, is de vraag binnen de regering. "Die stemming van de begroting is het moment van de waarheid", zegt premier Michel daarover.

Vraag is of de regering het tot donderdag, als er over die begroting moet gestemd worden, uithoudt. Dat is een beetje koffiedik kijken. Want wil de oppositie zo ver gaan van het conflict op de spits te drijven en de regering te laten vallen? Dan krijgen ze wat niemand eigenlijk wil: vervroegde verkiezingen een paar maanden voor de volgende verkiezingen, in mei 2019.

De Vlaamse socialisten zijn in elk geval het duidelijkst op dit moment. Fractieleider Meryame Kitir (sp.a) was in de Kamer glashelder: zij gaan deze regering niet steunen, en eisen dat die regering het vertrouwen komt vragen aan het parlement. Doen premier Michel en co dat niet, dan dienen ze het ultieme wapen van een motie van wantrouwen in. Zo'n motie, indien een meerderheid van de Kamerleden die goedkeurt, duwt de facto de regering naar een val en dus lopende zaken.

De PS én N-VA hebben allebei al aangegeven zo'n motie van wantrouwen niet te gaan indienen. Maar als dat gebeurt (en de sp.a wil het wel doen), dan gaan ze die logischerwijze wel steunen. De PS in elk geval. Maar voor de N-VA ligt dat wat moeilijker: ze hebben wel de facto vier jaar die regering gesteund. Als de N-VA zich onthoudt, dan heeft zo'n motie van wantrouwen geen meerderheid, en kan Michel II verder strompelen.

"Aan de juiste kant van de geschiedenis"

Dat beeld, van N-VA en PS, die schouder aan schouder de val van de regering bewerkstelligen, is in elk geval de strohalm waar de MR en haar premier zich aan vastklampen. Want zij zijn volop het beeld van een "nieuwe as van N-VA/PS" in de markt aan het zetten. "Die nieuwe as komt nu duidelijker en duidelijker naar voor", zo stelt MR-voorzitter Olivier Chastel op de Franstalige televisie. Ook minister Denis Ducarme (MR) had het over die N-VA/PS-as.

Vraag is of de geest nog terug in de fles kan bij de N-VA. Die krijgen bijzonder veel positieve reacties na de uitstap uit de regering: het ledenaantal groeit, en via sociale media krijgen ze steun. Of die vocale groep een doorslag is van hun kiespubliek, is maar zeer de vraag. Alleen, het beïnvloedt wel de mindset van de Kamerfractie van N-VA. Die is met de dag minder geneigd van de minderheidsregering van Michel nog te steunen.

De wonden die geslagen zijn tussen N-VA en haar drie voormalige coalitiepartners zijn dus allerminst geheeld. Vooral de speech van Michel, die het in Marrakech had over "aan de juiste kant van de geschiedenis staan", is compleet in het verkeerde keelgat geschoten.

Een piste valt uiteraard ook niet uit te sluiten: de situatie waarbij de regering Michel van dag tot dag verder strompelt, doet de premier en zijn MR, maar ook de overblijvende coalitiepartners Open Vld en CD&V allerminst deugd. Dat ziet de oppositie ook. N-VA en PS zouden wel eens rustig de analyse kunnen maken dat ze die premier en zijn ploeg gerust nog wat verder mogen laten spartelen, en daarbij hun winst gewoon hoeven te tellen. Het zou niet de eerste cynische electorale afweging zijn, die dit jaar gemaakt wordt.

Lees meer