Groenen als begeerde bruid voor 2019: het gonst van de geruchten over blauw-groen-geel of blauw-groen-oranje

Wie neemt straks de fakkel over van de Zweedse coalitie? Dat is de vraag die nu al, op zes maanden van de verkiezingen, de Wetstraat bezig houdt. Een verderzetting van blauw-geel, oranje wordt niet evident. Steeds vaker duiken er scenario's op waarbij de groenen een prominente rol krijgen in toekomstige coalities.

Opvallend moment gisteren in de Kamer: Elio Di Rupo (PS) komt bijzonder hartelijk Meyrem Almaci (Groen) begroeten. "Ik had je nog niet gefeliciteerd met je overwinning", zegt de PS-voorzitter met z'n gekende smile. "In Brussel gaan we mooie dingen kunnen doen", zegt hij met een knipoog, en weg is de voormalige premier alweer. Vergeet de PS nooit: het is een belangrijke les in het Belgische politieke spel, en het is alsof Di Rupo z'n groene collega daar graag nog even aan herinnert. De oud-premier koestert nauwelijks verholen ambities om revanche te nemen op de liberalen en christendemocraten, die hem wipten voor de N-VA.

Tegenwoordig willen wel meer partijvoorzitters op een goed blaadje staan bij hun groene collega. Want Meyrem Almaci en co komen steeds voor in de wilde plannen die de Wetstraat tegenwoordig smeedt. We zitten immers in de schemerzone voor de verkiezingen van mei 2019: de huidige coalitie loopt op z'n einde en iedereen kijkt naar wat straks mogelijk is.

Calvo smeedt de groen-blauwe as

De gemeenteraadsverkiezingen hebben daarbij aangetoond dat Groen en Ecolo fors in de lift zitten. Als ze hun scores van oktober 2018 volgend jaar doorzetten, worden ze een factor om rekening mee te houden. In Vlaanderen gaat Groen zelfs nadrukkelijk voorbij sp.a als grootste linkse partij.

Dat schept mogelijkheden. In Mechelen heeft Groen-boegbeeld Kristof Calvo een as met de liberalen gebouwd. Die template zou wel eens kunnen gelden als een voorbode voor wat straks federaal komt. Want is het toeval dat in Oostende Groen uiteindelijk ook in bed duikt met de liberaal Bart Tommelein? Alleen in Gent loopt de groen-blauwe samenwerking wat stroef, om het eufemistisch uit te drukken. Hoe dan ook: Calvo is de profeet voor een interessante route.

Want Open Vld en MR, en Groen en Ecolo hebben samen mogelijkheden. Niet onbelangrijk daarbij: bij Ecolo hebben ze de leiding herschikt. De eerder onbekende en politiek weinig beslagen Patrick Dupriez is vervangen door Jean-Marc Nollet. De voormalige fractieleider van Ecolo in de Kamer vormt nu samen met Zakia Khattabi het nieuwe voorzittersduo. Nollet en Calvo werkten zeer goed samen, Nollet kent de Vlaamse partijen en hun dynamieken ook goed. In het verleden was Ecolo niet klaar om deftig federaal te kunnen besturen, dat lijkt nu wel de zaak.

Kiezen tussen CD&V en N-VA

Vraag is met wie blauw-groen dan in zee gaat. Twee scenario's zijn mogelijk: met de christendemocraten kan. Maar ook met de N-VA. Beide mogelijkheden lijken in heel voorzichtige projecties van zetels genoeg ruimte te hebben. Het scenario waarbij CD&V eruit wordt geduwd, is zeker bij sommige liberalen aanlokkelijk: de relaties tussen Wouter Beke en co en het blauwe fabriekje zijn serieus bekoeld. Maar daarbij zijn dan de zetels van de N-VA nodig. En dat ligt moeilijk voor de groenen.

Vandaar dat het spel in Antwerpen en in Gent niet zonder belang is. Kiest Wouter Van Besien (Groen) in Antwerpen ervoor om met Bart De Wever (N-VA) in zee te gaan, dan wordt in mei 2019 plots veel meer mogelijk. Vraag is zelfs of de komende verkiezing het spel in Antwerpen niet zodanig zal verlammen dat het duurt tot die verkiezing, voor Antwerpen een nieuwe coalitie heeft. En in Gent wordt, indien er een coalitie komt, een nieuwe as tussen Groen en blauw gesmeed.

Het alternatief is ook interessant voor sommigen: de N-VA wippen en met christendemocraten, liberalen en groen verder gaan. Zeker bij CD&V is dat een mooi scenario: het zou misschien wel het premierschap in de schoot van Wouter Beke (CD&V) kunnen doen landen. En in Wallonië en Brussel geeft het meer mogelijkheden: met cdH erbij kunnen MR en Ecolo waarschijnlijk ook in Brussel en Wallonië meerderheden maken.

Boulevard van de gebroken beloftes

Dat is overigens in Vlaanderen ook het knellend schoentje: wie raakt er in het Vlaams parlement aan een meerderheid zonder de N-VA? In aantal zetels zijn de Vlaams-nationalisten er bijzonder machtig. Sluit een verderzetting van de Zweedse ploeg dan ook niet uit: met cdH erbij, die zich stevig aan de MR geplakt hebben, is het misschien nipt mogelijk om verder te gaan. In Vlaanderen raken ze zo aan een meerderheid met N-VA, Open Vld en CD&V. Maar de magie tussen die drie lijkt meer dan uitgewerkt.

Hoe dan ook: veel gesprekken en beweging achter de schermen. Maar als er één ding is dat de gemeenteraadsverkiezingen geleerd hebben, is dat akkoorden op voorhand weinig tot niets meer waard zijn. Zelfs als de voorzitters zelf betrokken zijn. "Eén lange boulevard van gebroken woorden", zo vat een partijvoorzitter samen. En eigenlijk bevestigen alle collega-voorzitters dat. "Het is nog nooit zo erg geweest. Een woord is niets meer waard."

Lees meer