Orkapocalyps: helft zwaardwalvissen ten dode opgeschreven

Complete populaties orka's in de wateren van onder meer Brazilië, Gibraltar en de Canarische Eilanden dreigen al binnen 30 à 40 jaar uitgeroeid te zijn. Meer dan de helft van de orkapopulaties is wereldwijd bedreigd omdat ze vergiftigd worden door hardnekkige, giftige polychloorbifenylen (pcb's). 

In 2001 ondertekenden in Stockholm 152 landen een verdrag om te stoppen met het gebruik van pcb's. Toch zijn de giftige stoffen nog volop aanwezig in het milieu, omdat ze extreem moeilijk afbreekbaar zijn. Zelfs op het diepste punt van de oceaan, in de Marianentrog op een diepte van ongeveer 11 kilometer, troffen wetenschappers in dieren hoge concentraties pcb's aan. Waarschijnlijk omdat de stoffen met afval en dode dieren naar de bodem waren gezakt.

In de vorige eeuw werden pcb's volop gebruikt in zaken als olie, plastic, koelvloeistof, smeermiddelen, verf en lijm. Sinds de jaren 80 zijn de stoffen in veel landen verboden omdat bleek dat ze giftig waren. Pcb's kunnen onder meer leverschade veroorzaken en de hormoonhuishouding verstoren, wat effect heeft op de vruchtbaarheid.

1.300 mg

Vooral orka's hebben last van de giftige stoffen. Dat komt doordat zij andere dieren eten, die op hun beurt een verhoogde concentratie pcb met zich mee kunnen dragen, zoals vis en zeehonden. Deze stoffen hopen zich in de orka op, die daarmee het hoogste concentratie pcb in hun weefsel heeft van alle zoogdieren.

De onderzoekers vonden in het vetweefsel van 351 onderzochte orka's pcb-waarden van 1.300 milligram per kilo, terwijl 50 milligram per kilo al voldoende is om de vruchtbaarheid en het immuunsysteem van de dieren te schaden.

"Het is een orka-apocalyps", zegt Paul Jepson van de Zoological Society of London, onderdeel van het internationale onderzoeksteam achter de nieuwe studie. "Zelfs in gezonde oceanen reproduceren orka's erg traag. Gezonde orka's hebben 20 jaar nodig om hun seksuele rijpheid te bereiken en 18 maanden om een ​​kalf te drachten."

50.000

In de sterkst vervuilde gebieden worden nog zelden pasgeboren orka's gezien. "Populaties in Japan, Brazilië, in het noordoosten van die Stille Oceaan, de Straat van Gibraltar en het Verenigd Koninkrijk neigen allemaal naar volledige ineenstorting", concluderen de wetenschappers in hun rapport.

In die gebieden verwachten de wetenschappers over dertig tot veertig jaar dan ook geen orka's meer aan te treffen. Orka's komen voor in bijna alle wereldzeeën, zowel in de tropen als in gematigde en koude wateren. Vanwege deze kosmopolitische distributie is het lastig een exact beeld van verspreiding en aantallen te krijgen. Wetenschappers gaan uit van een aantal ergens tussen 50.000 en 100.000.

Orka's lijken vaker voor te komen nabij de kust, en lijken een voorkeur te hebben voor het koude water van de hogere breedtegraden, zowel in het Arctisch als in het Antarctisch gebied, met name het gebied dat globaal ligt tussen de 50ste en de 70ste breedtegraad.

Lees meer