België weer op het strafbankje: Europese Commissie buist de begroting

Slechte punten voor België, dat is het minste wat je kan zeggen. De Europese Commissie geeft 'onvoldoende' voor het begrotingswerk van de regering Michel: te veel uitgegeven, te weinig structureel bespaard en veel te veel schulden. Daarmee zitten we in een triestig clubje, samen met landen als Italië, Portugal, Spanje en Frankrijk. 

Flashback naar de verkiezingen van 2014. Elke partij die vandaag in de regering zit beloofde toen om de overheidsfinanciën eindelijk gezond te maken, en in deze regeerperiode eindelijk minstens evenveel binnen te brengen als uit te geven op het einde van de rit. Dat fameuze evenwicht in de begroting werd een dure belofte, met de slogan "show me the money" van Bart De Wever (N-VA) als simpelste samenvatting. Maar ook CD&V presenteerde een uitgebreide berekening van hoe ze dat evenwicht wilden halen, net als Open Vld.

Drie en een half jaar later blijft van die dure belofte weinig over. De Vlaamse regeringspartijen hebben hun dure belofte niet gehouden: de begroting zal in deze regeerperiode niet meer in evenwicht geraken.

De Europese Commissie werkt als het controleorgaan voor het financiële beleid van elk van de lidstaten, zeker de landen in de eurozone. Ze bekijken hoe elk land het doet en geven uiteindelijk een beoordeling. Dat kan 'goed', 'voldoende' of 'onvoldoende' zijn. Die laatste categorie is dus eigenlijk voor de gebuisden. En daar hoort België bij, samen met vier Zuid-Europese landen. Oostenrijk, waar verkiezingen waren, sluit dat rijtje af.

Geen vooruitgang

Het rapport waar de Europese commissaris Pierre Moscovici vandaag mee komt is dus hard, zo schrijft De Tijd. Ook al staat de Franse socialist nu niet meteen bekend als een streng man. Dat was anders bij z'n voorganger, de Fin Olli Rehn, die de regering van Elio Di Rupo (PS) streng op de vingers tikte. Dat werd toen door de N-VA gretig gebruikt om het financiële beleid van de vorige regering als compleet onverantwoordelijk weg te zetten.

Maar de huidige regering, gedomineerd door N-VA en de liberalen, is niet in staat om de zaak op orde te zetten. Bedoeling was om elk jaar met 0,6 procent van het bruto nationaal product vooruit te gaan, tot het jaarlijks tekort uiteindelijk op 0 zou komen. Maar er zit geen vooruitgang meer in: het tekort blijft hangen op 1,5 procent of liefst 7 miljard.

De regering koos ervoor om andere zaken eerst te doen: de politie, het leger en het asielbeleid, drie domeinen van de N-VA, kostten veel meer dan voorzien. Dat had met externe factoren te maken: terrorisme en de vluchtelingencrisis, maar politiek is de keuze wel duidelijk gemaakt. Die dossiers oplossen, ging voor op een gezonde financiële huishouding.

Net nu zou het moeten gebeuren

Europa zit in een uitzonderlijk goede economische periode: overal is er groei. Dat maakt het begrotingswerk overal makkelijk. Want als het goed gaat, komen er automatisch meer belastingen binnen en daalt onder meer de kost van de werkloosheidsuitkeringen. Maar net daarom valt het op dat België er niet in lukt om net nu wat heet "structurele maatregelen" te nemen: hervormingen die de financiën gezonder maken.

Op papier zou de regering Michel nog dat doel, een begroting op evenwicht op het einde van de rit, kunnen halen. Maar dat vergt moeilijke, harde beslissingen. Zeker de MR van premier Charles Michel zelf wil niet hard gaan besparen, CD&V evenmin. En nieuwe belastingen heffen, de andere manier om de cijfers te doen kloppen, is dan weer absoluut taboe voor zowel Open Vld als N-VA.

Een jaar voor de gemeenteraadsverkiezingen, en twee jaar voor nationale en regionale verkiezingen, ligt alles zo dus vast. Dus premier Michel zal in alle stilte dat slechte rapport in handen namen, en het dan zo snel mogelijk in de onderste schuif van z'n bureau leggen om zachtjes te vergeten.

Lees meer